تحلیل نقش عوامل طبیعی بر نفوذپذیری و امنیت مرز با تاکید بر مرزهای شرقی ایران با افغانستان

نویسنده

چکیده

مرزهای بین‌المللی خطوطی اعتباری و قراردادی هستند که اساساً با هدف تعیین حد خارجی سرزمین یک دولت ایجاد شده و از این رو مشخص‌کنندة محدودة حاکمیت دولت بر مردم و منابع تحت نفوذش هستند. اندیشمندان برای مرزهای بین‌المللی نقش و کارکردهای متفاوت سیاسی، نظامی، اقتصادی، اجتماعی قائل هستند، لیکن بیش‌تر صاحب‌نظران بر کارکرد دفاعی-امنیتی مرز تأکید کرده و معتقد هستند مهم‌ترین نقش مرز، ایجاد مانع و محدودیت در برابر حرکت انسان، کالا و تفکرات است. اهمیت کارکرد بازدارندگی و دفاعی مرز به این دلیل است که به طور عمده کشورهای همسایه به عنوان منبع تهدید محسوب شده و تلاش حکومت‌ها بر این است که مرزهای آنها جز در برخی گذرگاه‌های مجاز غیرقابل نفوذ باشد تا به این وسیله حاکمیت آنها بر سرزمین خود دچار خدشه نشده و امنیت کشور در ابعاد گوناگون سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و نظامی آسیب نبیند. عوامل و متغیرهای مختلف جغرافیایی، اقتصادی، سیاسی، ژئوپلیتیکی، اجتماعی و فرهنگی بر نفوذپذیری مرز و افزایش تردد‌های غیرمجاز مرزی تأثیر دارند. ویژگی‌های طبیعی و جغرافیایی مرز و مناطق مرزی شامل توپوگرافی و وضعیت ناهمواری‌ها، وضعیت آب و هوا و شرایط اقلیمی، پوشش گیاهی، رودها و پیکره‌های آبی مشترک مرزی از جمله متغیرهایی هستند که بر نفوذپذیری مرزها اثر گذاشته و به تبع آن امنیت مرز و مناطق مرزی را تحت تأثیر قرار می‌دهند. این مقاله به بررسی نقش و تأثیر عوامل طبیعی(اقلیم، پوشش گیاهی، رودهای و دریاچه‌های مرزی و...) بر نفوذپذیری و امنیت مرزهای شرقی می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An analysis of the role of natural elements in the penetrability and security of borderlines with emphasis on Iran's eastern borderlines with Afghanistan.

نویسنده [English]

  • Seyyed Hadi Zarghani
چکیده [English]

International borders are conventional and credit lines which are basically established for the purpose of determining external limits of the land belonging to a government, hence they specify the framework of government's sovereignty and rule over people and the sources it owns. Experts and intellectuals attach different political, military, economical, and social functions and roles to international borders. Nevertheless, connoisseurs insist and believe that the most important function of border is to place a barrier and limitation against human, commodity and thoughts transmittance. The importance of the preventive and defensive function of border is due to the fact that neighboring countries are generally considered as sources of threat and governments try to render their borders impenetrable except for some lawful passages, so that their sovereignty will not be flawed and their country's social, economical, cultural and military security in different aspects won't be threatened. Different geographical, economical, political, geopolitical, social and cultural elements and variables influence the penetrability of border and the amount of unlawful transmittance across borders. Natural and geographical features of borders and borderline areas including topography the condition of mountains, climate, water, plant life, rivers and shared water sources, are variables which have an effect on the penetrability of borders and consequently on the security of borders and borderline areas. The present article aims to investigate the influence of natural elements (climate, plant life, rivers, lakes…) on the security and penetrability of eastern borders in Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • borderline security
  • Iran's eastern borders
  • penetrability
  • natural elements